Uluslararası dijital turizm ve konaklama platformlarının Türkiye'deki operasyanlarını düzenleyen yasa tasarısı, sektörde geniş çaplı bir tartışma başlattı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması beklenen düzenlemeye değinen Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Yönetim Kurulu Başkanı Firuz Bağlıkaya, taslağın yabancı dijital platformlara avantaj tanıyacağını ileri sürdü. Bağlıkaya, söz konusu düzenlemenin hayata geçmesi durumunda, yerel seyahat acentalarının rekabet gücünün azalacağını ve sektörün uzun vadede ciddi risklerle karşı karşıya kalacağını ifade etti.
Dijitalleşmeye Karşı Değiliz, Ancak...
Firuz Bağlıkaya, yasa taslağını dikkatle izlediklerini belirtti ve dijitalleşmeye karşı olmadıklarını, ancak yerli ve milli seyahat acentelerinin rekabetini zedeleyecek düzenlemelere itiraz ettiklerini aktardı. Bağlıkaya, "Turizm sektörü, yalnızca ekonomik bir alan değil, aynı zamanda stratejik bir sektördür. Bu nedenle, ülkemizdeki turizmin ana yönlendiricileri yerli firmalar olmalıdır" şeklinde konuştu. Ayrıca, taslağın yabancı dijital pazarlama platformlarına avantajlar sağlayacağını ve böylece sektörde haksız rekabet yaratacağını belirtti. Bu noktada, Bağlıkaya Türkiye'nin turizm pazarının ulusal kurallara göre yönetilmesi gerektiğini vurguladı.
Rekabet Ortamının Korunması
TÜRSAB Başkanı, Türkiye'de ticaret yapan bütün işletmelere eşit kurallar uygulanmasının önemine dikkat çekti. Yatırım yapılmadan ve istihdam sağlanmadan faaliyet gösterilmesinin, rekabet ortamını olumsuz etkileyeceğini ifade etti. Bağlıkaya, "Yerli ve milli bir dağıtım ağının korunması, tüketici haklarının sürdürülmesi ve sektörün geleceği açısından oldukça kritik bir öneme sahiptir. Dijitalleşmeye karşı olmamakla birlikte, yatırımları ve istihdamı desteklemeyen, hukuki sorumluluklardan kaçınan uygulamalara karşıyız" diye belirtti. Bu yaklaşımın, pazardaki eşitliği tehlikeye sokacağına da dikkat çekti.
Turizm gelirlerinin artırılmasında seyahat acentalarının kritik rol üstlendiğini belirten Bağlıkaya, mevcut yapının korunmasının sektörün sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Seyahat acentaları, yalnızca turizm sektörünün büyümesine katkıda bulunmakla kalmayıp, aynı zamanda ekonomik dinamiklerin düzenlenmesinde de merkezi bir pozisyona sahiptir. Türkiye'de turist sayısının artışında ve turizm gelirlerinin yükselmesinde seyahat acentalarının katkısı hem ekonomik hem de operasyonel boyutta belirgin bir şekilde hissedilmektedir. Hatta Türkiye'de turizm gelirlerinin yaklaşık %80'inin seyahat acentaları aracılığıyla elde edildiği verileri, bu durumun ciddiyetini ortaya koymaktadır. Yerli turizm dağıtım ağının geleceği, eşit rekabet şartlarına bağlıdır. Bu noktada, hiçbir firma veya kuruluşun ayrıcalıklı bir konumda olmaması gerektiğini vurgulayan Bağlıkaya, adil rekabetin önemini dile getirmiştir.
Sektörde Yabancı Etki Tehlikeleri
Yasa taslağının mevcut durumu kabul görmesi halinde dijital pazarlama alanında kontrolün yabancı firmaların eline geçebileceğine dikkat çeken Bağlıkaya, bunun sektörde köklü ekonomik ve yapısal sorunlar yaratabileceğini ifade etti. Türk turizminin büyük yabancı şirketlerin insafına bırakılamayacağını belirten TÜRSAB Başkanı, sektörün kontrolünün yabancı şirketlere devredilmesinin ciddi tehditler oluşturabileceğini savunuyor. Bu durum, Türkiye'deki turizm gelirlerinin yurt dışına çıkmasına, yerel işletmelerin zayıflamasına ve dolayısıyla turizm ekosisteminin zarar görmesine neden olabilir. 2019 yılında "dijital kapitülasyon" olarak nitelendirilen yaklaşımın tekrar gündeme gelmesi, sektör için büyük belirsizlikler oluşturmakta ve endişe yaratmaktadır. Sektörün bağımsızlığının korunması, ancak bu tür tehditlerin önlenmesiyle mümkün olacaktır.
Eşit Vergi ve Sorumluluk İlkesi
TÜRSAB'ın rekabete ve dijital platformlara karşı herhangi bir olumsuz tutum sergilemediğini yineleyen Bağlıkaya, asıl taleplerinin tüm sektör oyuncularının eşit yükümlülükler altında çalışması olduğunu vurguladı. Türkiye'deki turizm faaliyetinde bulunan ve bu ülkeye karşı yükümlülükleri olmayan bir düzenin kabul edilemez olduğunu ifade eden Bağlıkaya, vergi ödeyen, istihdam yaratan ve hukuki yükümlülüklerini yerine getiren yerli şirketlerin, bu yükümlülükleri üstlenmeyen yabancı firmalarla yarışmasının adil olmadığını belirtti. Bu eşitsizlik sürdürülebilir bir sonuç doğurmayacaktır. Öncelikli hedef, hem yerli hem de yabancı tüm aktörler için eşit ve adil kuralların sağlanmasıdır. Tüketici haklarının korunması ve rekabet ortamının sağlıklı bir şekilde işlemesi için vergi ve hukuki yükümlülüklerin herkes için eşit bir biçimde uygulanması gerekmektedir.
