Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş’ta gerçekleştirdiği basın buluşmasında kültürel ve sanatsal konuları ele aldı. Ersoy, Ayasofya’nın altında var olan geniş yer altı galerileri ve tünellerle ilgili çarpıcı bilgiler vererek, bu alanların toplamda yaklaşık 9 kilometre uzunluğunda olduğuna dikkat çekti. Ersoy, gazetecilere yaptığı açıklamada depremin ardından şehirde yürütülen çalışmaları ve bakanlığın kültürel politikalarındaki gelişmeleri de aktardı.
Kahramanmaraş’ta Deprem İzleri Azalıyor
Bakan Ersoy, 2023 yılında Kahramanmaraş’a yapılan ziyareti hatırlatarak, şehrin depremden kaynaklanan zararların önemli ölçüde giderildiğini belirtti. Ersoy, Kahramanmaraş Valisi ile birlikte, vatandaşların geri dönüş süreçlerini değerlendirdi. Şehrin büyük bir kısmının depremin yaralarını sarmaya başladığını söyleyen Ersoy, hala geri dönmeyen bazı kişilerin, çocuklarının eğitimi veya yeni yaşam alanları oluşturma amacıyla başka kıtalara yerleştiklerini aktardı. Genel görünüm itibarıyla şehirdeki psikolojik durumun da iyileşme gösterdiğini vurguladı.
Tarihî Dokunun Yeniden Ayağa Kaldırılması
Kahramanmaraş’ta Ulu Camii’nin çevresindeki tarihî yapıların korunması ve yeniden hayata kazandırılması için yerel yönetimlerle iş birliği yaptıklarını açıklayan Ersoy, eski konakların onarımına yönelik olarak ilk aşamada belirlenen 10 yapının restorasyona alınacağını bildirdi. Ersoy, Ulu Camii'nin yukarısında belediyelerin de kentsel dönüşüm projeleri başlatacağını belirtti. Bu projeler sayesinde tarihî dokunun bütünlüğü sağlanarak kültürel mirasın daha görünür hale geleceği düşünülüyor.
Deprem Bölgesine Büyük Yatırım
Etkilenen illerde Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün yürüttüğü projelerin toplam maliyetinin yaklaşık 34 milyar lira olduğunu açıkladı. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün tamamladığı 79 proje ile devam eden 17 projeye dair bilgi veren Ersoy, ayrıca 4 yeni projenin ihale süreçlerinin başladığını ifade etti. Söz konusu projeler için aktarılan kaynak miktarının yaklaşık 12,2 milyar lira olduğunu belirtirken, müzeler, kütüphaneler ve kültürel merkezleri halkın kullanımına açmak için yürütülen çalışmaların önemini vurguladı.
Destek Programları ve Hibe Desteği
Bakan Ersoy, deprem sonrası tescilli tarihi yapılara destek vermek amacıyla yürütülen çalışmaları da aktardı. Artık özel mülkiyette bulunan tarihî konakların ve evlerin restorasyon projelerinin ücretsiz olarak hazırlanabileceğini belirten Ersoy, bu kapsamda hibe desteği sağlayacaklarını ifade etti. 750 bin liraya kadar proje desteği sunulabileceğini söyleyen Ersoy, başvuranların önemli bir kısmının projelerini tamamladığını ve uygulama aşamasına geçtiğini dile getirdi. Ayrıca, hibe desteği için 300’den fazla yapı sahibinin süreçlerini tamamlayarak onarım çalışmalarına başladığını açıkladı.
Kütüphane Yatırımlarında Büyük Artış
Kahramanmaraş'taki kütüphane alanlarının büyütülmesi üzerine açıklamalarda bulunan Ersoy, deprem öncesinde var olan 5 bin 200 metrekare alanın zarar gördüğünü belirtti. Şu anda 8 bin 100 metrekarelik kütüphane alanın tamamlandığını ifade eden Ersoy, gelecekte tamamlanacak 5 büyük kütüphanenin açılmasıyla toplam alanın 31 bin 600 metrekareye ulaşacağını söyledi. Kütüphane yatırımları neticesinde, alanın önceki kapasitesinin yaklaşık 6 katına çıkması hedefleniyor. Ersoy, Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin 2027 yılında 32 şehirde düzenleneceğini de duyurdu.
Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin Etkisi
Festivalin şehirlerde kazandırdığı sosyal hareketlilikten bahseden Ersoy, bu etkinliklerin depremlerden etkilenen yerlere diriliş getirmek amacıyla önemli bir rol üstlendiğini açıkladı. Kahramanmaraş’ta festivalin yaşattığı kültürel hareket kültürel dokunun daha belirgin hale gelmesine yardımcı olduğunu söyledi. Festivalin sağladığı etkinliklerde çocukların katılımının artırıldığı, çeşitli sosyal etkinliklerin düzenlendiği ve toplumu buluşturarak güçlü bir kaynaşma ortamı oluşturduğu bilgisini paylaştı.
Gastronomik Mirasın Korunması
Ersoy, festivalin gastronominin önemli bir yeri olduğunu, Türkiye’nin zengin mutfak kültüründe geleneksel tariflerin unutulma tehlikesi taşıdığını belirtti. Bu sebeple, "Lezzet Noktaları" adı altında bir model oluşturarak, seçilen işletmelere özel destek verilmekte olduğunu aktardı. Bu süreçte, restoranların yerel yemekleri yaşatması ve menülerine dahil etmesi gerektiği yönünde uyarılarda bulunduklarını söyleyen Ersoy, gastronomik mirası gelecek nesillere aktarma amacında olduklarını ifade etti. Kahramanmaraş’ın gastronomik potansiyelinin festival ile tanıtıldığına vurgu yaptı.
Arkeolojik Çalışmalar ve Yeni Yöntemler
Ersoy, Türkiye’nin arkeolojik alanlarda yürütülen çalışmalarda 12 ay süresince kesintisiz bir modelin izlenmesi gerektiğini belirtti. Arkeolojik çalışmaların kapsamını ve sürekliliğini artırmayı amaçladıklarını vurgulayan Ersoy, geçmişte kazıların belirli dönemlerle sınırlı olduğunu, bunun değişmesi gerektiğini kaydetti. Türkiye’nin arkeolojik potansiyelini daha iyi ortaya çıkarmak için yabancı uzmanların iş birliği ile kazı süreçlerini hızlandırdıklarını ifade etti.
Yurt Dışında Kaçırılan Kültür Varlıkları
Kültür varlıklarının yurtdışına kaçırılmasıyla ilgili çalışmaları da ele alan Ersoy, bu durumun hukuki ve bilimsel bir süreç gerektirdiğini belirtti. Türkiye’nin 14 ülkeyle yaptığı iş birliği sayesinde kültürel mirasların iade süreçleri hızlandırılmıştır. Özellikle, eski tarihlerde hukuki durumun daha zayıf olduğu kalıntıların geri kazanımında zorluklar yaşandığını ifade etti. Bununla birlikte, yurtdışı müzayede evleri ve internet üzerinden yapılan takiplerle kayıp eserlerin istemeden satışa sunulması sağlanmakta.
Kültür Mirasının Geri Kazanımı ve Son Gelişmeler
Ersoy, yaklaşık 9 bin kültür varlığının Türkiye’ye geri döndüğünü ifade etti. Bu durumun yasa dışı piyasanın talebini azalttığına dikkat çekti. Ayrıca, devletin kültürel mirası takip etme ve koruma konusunda kararlı bir tutum sergilediğini belirtti. Kultur varlıklarının iade sürecinin şeffaf yönetilmesi ve hukuki süreçlere özen gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Yapılan çalışmalar neticesinde, Türkiye'nin uluslararası alanda kaçakçılıkla mücadelesinin takdir edildiğini ifade etti.
Ayasofya'daki Restorasyon Çalışmaları
Ersoy, Ayasofya’da gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının kapsamlı olduğunu, ibadet ve ziyaret akışını sürdürerek yürütüldüğünü belirtti. Çatlakların onarımının gerektiği, kubbe altında yapısal sorunların belirlenmesi için yapılacak incelemelerin önemi vurgulandı. Restorasyon aşamasında, bilimsel metodolojilere bağlı kalınarak çalışmaların yürütüldüğü belirtildi. Ayasofya’nın altındaki yer altı galerileriyle ilgili de detaylar verildi, temizlik ve güçlendirme çalışmaları sürdürüldüğü ifade edildi.
Ayasofya’nın Dış Görünümündeki Hedefler
Ayasofya'nın dış görünümü konusunda gelişmenin 2027 yılı sonuna kadar büyük ölçüde tamamlanması hedefleniyor. Genel hedeflerin arasında iskelelerin kaldırılması ve cephe onarımlarının bitirilmesi yer alırken, yapının iç kısımlarında hala çalışmaların sürebileceği kaydedildi. Bu süreç, hem restorasyonun hem de yapı güvenliğinin sağlanması açısından önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.
Görünüşe göre geçerli bir haber metni verilmedi. Lütfen üzerinde çalışmam için kullanılabilir bir içerik sağla, böylece istediğin haber yazımını kurallara uygun bir şekilde oluşturayım.
