Yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik önemli bir düzenleme TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'ndan geçti. Booking, Expedia ve Airbnb gibi uluslararası platformlar için Türkiye'de temsilci bulundurma, izin belgesi alma ve dijital vergi ödeme zorunluluklarının yanı sıra turizm payı gibi yükümlülükler getiren Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi kabul edildi. Eğer teklif, TBMM Genel Kurulu'nda onaylanırsa, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Düzenlemenin Amaçları
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, kanun teklifinin, uluslararası dijital platformların hukuki ve mali sorumluluklarını net bir şekilde belirlemeyi amaçladığını ifade etti. Bu düzenlemeyle birlikte, tüketici haklarını koruyan ve kamu denetimini artıran bir yapının inşa edilmesi hedeflenmektedir. Alpaslan, yabancı platformların faaliyetlerinin denetim altına alınacağı ve Türkiye'deki tüketicilere sunulan hizmetlerdeki sorumlulukların belirtilmiş olacağını vurguladı.
Finansal Yükümlülükler ve Turizm Payı
Alpaslan, yeni düzenlemenin mali yükümlülüklerini de aktardı. Yabancı dijital platformların, yasalaşma sürecinin ardından vergi ödemeleri, izin belgesi bedelini karşılamaları ve turizm payı vermeleri gerekecek. Türkiye'ye ait turizm geliri elde eden bu kuruluşların ülkemizin tanıtımına da katkıda bulunması sağlanacaktır. Ayrıca, kanun teklifi ile Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’na dair mevcut yasada değişiklik yapılması planlanmaktadır.
Komisyon Üst Sınır Belirlemeleri
Teklif içerisinde platformların yurt içinden yurt içine yaptığı satışlarda alacağı komisyon oranına yüzde 17 üst sınır getirilmesi öngörülmektedir. Yasalaşması durumunda, bu oran hizmet bedelinin vergiler hariç olan kısmında esas alınacaktır. Alpaslan, dijital platformlar aracılığıyla gerçekleştirilen konaklama rezervasyonlarının KDV ve stopaj beyanının yükümlülüğünün, hizmetin sunulduğu otelde olacağını belirtti ve ilgili düzenlemeler için gereken açık tanımlamaların yapıldığını açıkladı.
Hizmet Sunma Şartları
Düzenlemeyle, yabancı platformların yalnızca belirli türde hizmetler sunabilmesi sağlanacak. Platformlar sadece turizm belgeli konaklama tesisleri ve turizm amaçlı kiralamalara yönelik izinli konutlar ile uçak bileti satışlarında doğrudan işlem yapabilecek. Ancak, seyahat acentalığı kapsamındaki hizmetlerin yalnızca yetkili seyahat acentaları aracılığıyla sunulması zorunluluğu getirilecek. Araç kiralama işlemleri de Ticaret Bakanlığı'na bağlı yetkili işletmeler üzerinden gerçekleştirilecektir.
İzin Belgesi Şartları
Teklif, yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan iki yıllık izin belgesi almasını zorunlu kılmaktadır. Alınacak izin belgesinin bedeli 5 milyon lira olarak belirlenmiş olup bu tutar her sene yeniden değerleme oranında artırılacaktır. İzin başvuruları için; dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun olmaması ve Türkiye’de temsilci atanması gibi şartların sağlanması gerekecek.
Hukuki Düzenlemelerin İçeriği
Yasal teklifin kapsamındaki uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülmektedir. Alpaslan, Türkiye'deki tüketicilerin satın aldıkları hizmetlerle ilgili hak arama süreçlerinin daha sağlam bir hukuki zemine kavuşturulmuş olduğunu belirtti. Bu durum, tüketici güvenliğini artırırken, ayrıca yerel mahkemelerin yetkisini de pekiştirecek.
Yaptırımlar ve Uygulama Süreci
Yabancı dijital platformların yeni düzenlemelere uymamaları durumunda, idari para cezası gibi yaptırımlar ve erişim engelleme gibi tedbirler uygulanabilecektir. Yasalaşması durumunda, Türkiye’de hali hazırda faaliyet gösteren yabancı dijital platformların, yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak için başvurması gerekecek. Aksi halde, başvurularının reddedilmesi halinde bu platformlara erişim engeli getirilecektir. Düzenlemenin detayları Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenecektir.
Genel Değerlendirme
Alpaslan, teklifle, Türkiye’deki tüketicilere hizmet sunan dijital platformların faaliyetlerinin daha düzenli ve denetimli hale geleceğini belirterek, bu sürecin hem tüketici haklarını koruyacağını hem de sektörün sağlıklı bir şekilde işlemesini sağlayacağını vurguladı. Bu düzenleme, dijital turizm hizmetlerinin izin ve denetim esasına dayandırılımış olmasını sağlayarak, vatandaşların haklarının korunmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
