Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 14 Kasım tarihini UNESCO Uluslararası Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadele Günü olarak kutladı ve bu özel gün vesilesiyle sosyal medya üzerinden önemli bir mesaj paylaştı. Ersoy, kültürel mirasın korunmasının gerekliliğine dikkat çekerek, kaçak kazılarla elde edilen eserlerin bağlamından koparılarak geri dönülmez bir şekilde yok edildiğini vurguladı.
Kültürel Mirasın Korunmasının Önemi
Kültürel mirasın korunması gerektiğinin altını çizen Bakan Ersoy, bu mirasın dinamik ve geçmişi anlamamıza yardımcı olduğunu belirtti. Anadolu’nun tarihi boyunca oluşmuş olan çeşitli kültürel unsurlar, insanlık tarihinin izlerini taşımaktadır. Kaçak kazılar nedeniyle zarar gören her eser, sadece fiziksel varoluşunu değil, aynı zamanda tarihi bağlamını da yitirmektedir. Bu durum, geçmiş bilgilerin kaybolmasına yol açmakta ve gelecek nesillerin bu mirası anlamasını zorlaştırmaktadır.

Toplumun Desteği ve İş Birliği
Bakan Ersoy, ulusal mücadelenin yanı sıra uluslararası iş birliklerinin de önemine vurgu yaptı. Kültür varlığı kaçakçılığına karşı mücadelede, ilgili kurumlarla sürekli bir koordinasyon içinde çalıştıklarını dile getiren Ersoy, toplumun katkısının büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti. Ancak bu tür mücadelelerin başarılı olması için kamuoyunun bilinçlenmesi ve desteklemesi gerektiğini ifade etti. Hükümet, vatandaşları bu konuda daha duyarlı olmaya ve kaçakçılıkla mücadelede aktif rol almaya davet etti.
Vatandaşlara Çağrı
Ersoy, 14 Kasım'ın toplumdaki bilinç düzeyinin artırılması adına bir fırsat olduğunu dile getirerek, vatandaşları kültürel mirasa sahip çıkmaya davet etti. Kültürel varlıkların korunmasının, her bireyin ortak sorumluluğu olduğunu belirtirken, bu konuda yapılacak her eylemin çok değerli olduğunu vurguladı. Bütün vatandaşların bu mücadeleye katılımlarının, ülkenin kültürel geçmişine sahip çıkma anlamında çok önemli olduğunu ifade etti.

Uluslararası Başarılar ve Eser İadeleri
Bakanlığın yurt dışına çıkarılmış kültürel varlıkların iadesi konusunda kaydettiği ilerlemeleri de kamuoyuna aktaran Ersoy, 2002-2026 yılları arasında Türkiye’ye getirilen kültürel varlık sayısının 13.574’e ulaştığını belirtti. Sadece 2026 yılında 126 kültür varlığının Türkiye’ye kazandırıldığını ifade eden Bakan, uluslararası iş birliklerinin ve diplomatik girişimlerin bu başarıda önemli bir rol oynadığını açıkladı. Bu süreç, yurtdışına çıkarılan eserlerin iade sürecinin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
A.B.D. ile Yürütülen İş Birliği
Kültürel miras kaçakçılığıyla ilgili son zamanlarda dikkat çeken gelişmelerden biri de Amerika Birleşik Devletleri ile gerçekleştirilen iş birliği çerçevesinde sağlanan 100 kültür varlığının iadesidir. Eserlerin arasında, Tokat'ın Horoztepe kökenli olanların yanı sıra Burdur'un Düver bölgesinden gelen eserler de yer almaktadır. İade edilen eserler arasında Aphrodisias antik kentinden izinsiz olarak çıkartılan bir portre de dikkat çekmektedir. Bu tür başarılı iş birlikleri, uluslararası düzeyde Türkiye'nin kültürel mirasını koruma çabalarının sonucudur.

Teknolojinin Rolü ve Dijital İzleme
Kültür ve Turizm Bakanlığı, kaçakçılıkla mücadelede dijital araçları ve teknolojileri de etkin bir biçimde kullanıyor. Geliştirilen bir yazılım sistemi, dünya genelindeki müzayede ve galeri sitelerinde satışı yapılan kültürel varlıkların izlenmesine olanak tanıyor. Sistem, şüpheli kayıtların belirlenip incelenmesi için uzmanların erişimine sunuluyor. Bu digital yaklaşım, kaçakçılıkta etkili sonuçlar elde edilmesine yardımcı oluyor ve böylece kültürel varlıkların geri kazanımında önemli bir rol oynuyor.
Uluslararası İş Birlikleri ve Bilimsel Araştırmalar
Bakanlık, UNESCO’nun 1970'te kabul edilen sözleşmesi doğrultusunda, kültürel mirası koruma adına yürüttüğü çalışmaları sürdürüyor. Bilimsel araştırmalar ve diplomatik faaliyetler ile birlikte, toplumsal bilinç oluşturmaya yönelik etkinlikler düzenleyerek, kaçakçılıkla mücadelesini çok yönlü bir yaklaşım ile gerçekleştiriyor. Bilimsel kanıtların desteklediği çalışmalar, özellikle bronz eserlerin iadesinde etkili olmuştur. Bakanlık, ulusal ve uluslararası güvenlik güçleri ile iş birliği içinde bu sorunla etkin bir şekilde mücadele etmeyi sürdürmekte.