Bayburt Kalesi, şehrin kuzey kısmındaki sarp kayalıkların üstünde tarih boyunca pek çok medeniyetin etkisi altında kalmış önemli bir yapıdır. Roma, Bizans, Arap ve Türk kültürlerinin izlerini taşıyan bu kale, yapılış tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, askeri ve sivil yerleşim amacıyla kullanılmıştır. Türkiye’nin en büyük üçüncü kalesi olarak bilinen Bayburt Kalesi, 150 bin metrekarelik bir alan üzerine inşa edilmiş olup, çevresindeki surlar 3 kilometre uzunluğunda ve 30 metre yüksekliğindedir.
Arkeolojik Kazı Çalışmaları Başladı
Bayburt Kalesi’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Bayburt Valiliği ortaklığında yeni arkeolojik kazı çalışmaları başlatıldı. Bu projede İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nden akademisyenlerin de yer aldığı 51 kişilik bir ekip, kalenin iki ayrı noktasında çalışmalar yürütmektedir. Kazı süreci bir ayı aşkın bir süredir devam etmekte ve bu süreçte çeşitli tarihi bulgulara rastlanılmıştır. Ekip, yeni yerleşim yerlerinin yanı sıra çok sayıda önemli arkeolojik eser de keşfetmiştir.
Vali Eldivan’ın Açıklamaları
Bayburt Valisi Mustafa Eldivan, hem belediye hem de valilik olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’na destek verdiklerini belirtti. Çalışmaların başlamasıyla birlikte kazıda yeni bulguların ortaya çıktığını söyleyen Eldivan, kalede Osmanlı-Rus Savaşı'na dair kalıntıların bulunduğunu ifade etti. Ayrıca, yapılan kazıların sonuçlarının kenti tarihi, turistik ve kültürel açıdan zenginleştireceğini belirterek, Bayburt Kalesi’nin Dede Korkut hikayelerine de ilham kaynağı olduğunu vurguladı. Eldivan, kazıların 10 yıl sürmesini planladıklarını ve bu süreçte tarihi eserlerin önemli katmanlarına ulaşmayı umduklarını belirtti.
Yeni Buluntular ve Tarihî İzler
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Resul Yelen, kazı çalışmaları sırasında birçok yeni yerleşim alanı tespit ettiklerini ifade etti. Kazılarda, ev ve iş yeri gibi farklı mekanların bulunduğunu söyleyen Yelen, kazılardan elde ettikleri buluntular arasında yemek pişirme ile ilgili çömlek ve tandır kalıntılarının yer aldığını belirtti. Ayrıca, 1828 yılında yaşanan Osmanlı-Rus Savaşı'nın izlerine de rastladıklarını ve bu savaş dönemine ait yangın katmanlarının tespit edildiğini ekledi.
Seramik Parçaları ve Tunç Çağı İzleri
Kazı esnasında buldukları seramik parçalarının tarihî açıdan oldukça önemli olduğunu dile getiren Yelen, bu parçaların bazılarının ilk Tunç Çağı'na, yani milattan önce 3000 yılına kadar uzandığını ifade etti. Ayrıca, yapılan analizler sonucunda Karaz kültürünün bu bölgedeki varlığının tespit edildiğini vurguladı. Yelen, kazılarda bulunan pipo lüle parçaları, madeni paralar ve cam bilezikler gibi ilginç buluntulara da dikkat çekti. Tüm bu buluntuların tarihî süreçte Bayburt Kalesi'nden elde edilen izleri doğruladığını belirtti ve bu süreçte Osmanlı cephanesine dair izlerin de bulunduğunu kaydetti.
